Expositie ‘Bajesbeelden’
30 juni 2011 – 28 augustus 2011
De ontvangsthal van Nationaal Monument Kamp Vught biedt sinds kort een ongebruikelijk beeld. Een breed scala aan kunstwerken is bevestigd aan hekwerk dat gebruikt wordt binnen de Penitentiaire Inrichtingen Vught (PI). Het betreft werk van gedetineerden, dat gemaakt is onder leiding van coördinator en docent kunstzinnige vorming Legs Boelen. Aanleiding hiervoor is zijn afscheid van de PI na 36 jaar werk binnen de gevangenismuren. Boelen maakt met ‘Bajesbeelden’ een selectie uit het werk van zijn ‘studenten’. Met zijn collega-docenten kunsteducatie Hans Hobeyn, Martin van Hooft, Anna van Rijsewijk en Coen Vernooij verzamelde Boelen jarenlang het werk van gedetineerden.
Gedurende de Tweede Wereldoorlog maakte het huidige terrein van de PI onderdeel uit van Konzentrationslager Herzogenbusch. Sinds 1949 bevindt zich op het terrein van het voormalige Kamp Vught een gevangenis die uitgroeide tot een grote justitiële inrichting met circa 750 gedetineerden. Wie nu als bezoeker van Nationaal Monument Kamp Vught naar buiten kijkt, ziet een grote blauwe poort met ‘Justitiële Inrichtingen Vught’ erboven. Op het buitengedeelte van het museum domineren metershoge muren het terrein.
Kunsteducatie
‘Bajesbeelden’ geeft een indruk hoe gedetineerden zich uiten middels beeldende vorming. De vaak ongeremde, directe, ook sentimentele en aandoenlijke werkstukken worden vaak niet gemaakt om “kunst” te zijn, maar wel vanuit een noodzaak om een levensverhaal te vertellen. Gedurende het maakproces worden technische, creatieve en communicatieve vaardigheden aangesproken en ontwikkeld. Met kunsteducatie willen Legs Boelen en zijn vakgenoten de eigenwaarde van gedetineerden verhogen, door mensen op een andere manier naar zichzelf en de omgeving te laten leren kijken.
Gevangeniskunst
Veel gevangenen gaven hun werk aan bezoek of namen hun werk bij vrijlating mee naar huis. Het overige werk werd door Boelen zorgvuldig bewaard; zo werd hij zelfbenoemd conservator van een indrukwekkende collectie gevangeniskunst, ook wel ‘art in prison’ genoemd. Internationaal wordt Boelen gezien als pionier op dit gebied.
Enkele uitspraken van (ex-)gedetineerden: “Als ik schilder is het net alsof ik rotzooi opruim.” “Dit is de eerste keer dat er iemand naar mij kijkt.” “Door mooie dingen te maken kreeg ik weer contact met mijn familie, mijn kinderen gingen er ook door tekenen.”
Bij ‘Bajesbeelden’ is een speciale uitgave te koop (€ 9,00). De entree tot de expositie is vrij.
Voor meer over ‘art in prison’: Art in prison en Panproject.
Foto expositie: Jan van de Ven
Boek Bajesbeelden
